Een gelukkiger leven in 10 stappen

Gelukkig leven

Stap 1 
Neem verantwoordelijkheid voor je leven
Om gelukkiger te worden, zul je iets aan jezelf en/of je leven moeten veranderen. Dat lukt alleen als je het gevoel hebt dat je jezelf en je leven kunt beïnvloeden en geen speelbal bent van het lot. In de loop van je leven kun je dit gevoel echter zijn kwijtgeraakt: je hebt het gevoel dat je wordt geleefd, door omstandigheden of andere mensen. Natuurlijk heb je in het leven niet alles in de hand, maar een heleboel ook wel. Neem je voor om vanaf nu je leven zelf te sturen en zeg regelmatig tegen jezelf. “Ik ben zélf verantwoordelijk voor mijn geluk.”

Stap 2
Adopteer een ‘aandachtige’ levenshouding
Een aandachtige levenshouding houdt in dat je met je aandacht blijft bij datgene wat je doet, of dat nu aardappels schillen is, puzzelen of joggen. Ben je bijvoorbeeld aan het lopen, voel dan hoe je voetzolen contact maken met de grond en hoe je gewicht zich verplaatst van de hak naar de voorkant van je voet, steeds weer opnieuw. Laat afleidende gedachten van je afglijden. Ter geruststelling: je hoeft dit niet de hele dag te doen. Houd het vijf minuten vol en doe dit elke dag een paar keer. Een ‘aandachtige’ levenshouding helpt je om je te ontspannen, brengt je in het ‘hier en nu’ en dichter bij jezelf (Stap 3) en je gevoelens (Stap 4).

Stap 3
Jezelf aanvaarden
Gelukkig worden begint met zelfacceptatie: aanvaard jezelf zoals je bent, inclusief je zwakheden en imperfecties. Zelfacceptatie houdt in dat je een niet-veroordelende houding aanneemt naar jezelf. Denk bijvoorbeeld niet: ‘Wat stom dat ik dit niet kan’, maar liever: ‘Niemand is perfect’ of. ‘Een mens kan niet alles’. Jezelf accepteren hoeft geen jaren te duren. Het is niets anders dan een knop omzetten: beslis nu dat je goed bent, zoals je bent. Blijf dat jezelf voorhouden en dan volgt het gevoel vanzelf.

Stap 4 
Accepteer negatieve gevoelens
Net zoals je geen perfectie moet eisen van jezelf, moet je dat ook niet eisen van het leven. Boze, bange en verdrietige gevoelens horen ook bij het leven. Stop je ze weg dan versterk je ze alleen maar. Accepteer ze liever, zonder je erdoor mee te laten slepen of erdoor uit balans te raken. Hoe? Doe eens de volgende oefening. Zie jezelf als de blauwe lucht in de hemel en je gevoelens als de wolken. Zie hoe de wolken - je gevoelens - komen en gaan. Besef dat je gevoelens van jou zijn, maar dat jij geen slaaf bent van je gevoelens. Voor jou maakt het niet uit wat voor weer het is. Je bent de blauwe lucht, jij verandert niet.

Stap 5
Ontdek je passies
Door jezelf en je gevoelens te accepteren, zul je ook je passies kunnen ontwikkelen. Weet je precies wat je passies zijn, dan kun je deze stap overslaan. Weet je dat niet goed (meer), dan is het nodig om je te bezinnen op de kernvraag: Wat wil ik, voor mezelf? Het antwoord ontdek je door jezelf de volgende vragen te stellen: Wat waren momenten in mijn leven dat ik het gevoel had dat alles ‘klopte’? Wat deed ik toen, waar en met wie? Bij welke activiteiten vergeet ik de tijd? Waar krijg ik energie van? Als ik morgen zou opstaan zonder de beperkingen die ik nu heb, wat zou er dan anders zijn?

Stap 6 
Word actief
Stel een doel voor jezelf — een cursus volgen, een eigen zaak beginnen, vrijwilligerswerk doen — waarmee je uitdrukking geeft aan je passie. Ben je geconcentreerd bezig met iets wat je als uitdagend ervaart en waarin je je talenten benut, dan kun je in een gelukzalige toestand terecht komen die ‘flow’ heet. Je vergeet alles om je heen: de tijd, je problemen en jezelf. Je bent alleen maar in het ‘hier en nu’ bezig met je activiteit. Achteraf sta je soms versteld van je prestaties en kun je met een voldaan gevoel terugkijken op wat je hebt gedaan.

Stap 7
Herstel de balans
Naast een goede relatie met jezelf, ligt geluk ook in goede relaties met anderen. In het algemeen geldt dat relaties waarin ‘geven’ en ‘nemen’ in balans zijn, beide partijen het gelukkigst maken. Dat betekent niet dat je voor elk klein dingetje dat je voor iemand doet iets terug moet verlangen. Het gaat erom dat, in grote lijnen, de relatie in balans is. Merk je dat je structureel te veel ‘geeft’, vraag je dan af wat deze relatie je brengt en vraag om wat jij nodig hebt. Verbetert de relatie niet, wees dan niet te bang om er een punt achter te zetten. ‘Neem’ je juist meer dan je ‘geeft’? Kijk dan wat je terug kunt doen en hoe je de relatie gelijkwaardiger kunt maken.

Stad 8 
Word autonoom
Je relaties met anderen verbeter je ook door te werken aan je autonomie. Autonomie betekent letterlijk zelfbestuur: je blijft bij je eigen gevoel, maakt je eigen keuzes en bestiert zelf je leven. Heb je stap 3 — jezelf aanvaarden — onder de knie dan is autonomie vooral een kwestie van de juiste vaardigheden. Wil je iets niet, zeg dan gewoon ‘nee’ (‘Nee, want ik heb daar een hekel aan’, of ‘Nee, dat komt nu niet uit’). Besef dat je ‘nee’ zegt tegen het verzoek, niet tegen de persoon. Heb je grote problemen met deze stap dan helpt het om een assertiviteitstraining te volgen. Ben je autonoom in je contacten met anderen, dan durf je voor jezelf op te komen, je emotioneel met een ander te verbinden en heb je geen last van binding- en verlatingsangst.

Stap 9 
Verbind jezelf met de wereld
Wel eens van het Afrikaanse woord ‘ubuntu’ gehoord? Het slaat op het idee dat je als individu deel uitmaakt van een groter geheel, van een wereldgemeenschap en alles wat leeft. Voel je je verbonden met het grotere geheel dan maakt dat op een nederige manier gelukkig. Zie daarom jezelf in gedachten eens als onderdeel van een netwerk, een netwerk dat weer verbonden is met andere netwerken waardoor je uiteindelijk verbonden bent met alle mensen, planten en dieren op aarde. Concentreer je een aantal minuten op dit gevoel. Een gevoel van verbondenheid met andere mensen versterk je ook door je in te zetten voor mensen die het slecht hebben, bijvoorbeeld door vrijwilligerswerk te doen of te collecteren.

Stap 10
Geniet van wat je hebt
Tenslotte, geniet van jezelf, je passies en je relaties met anderen. Dat lukt het beste als je je richt op het positieve. Let in jezelf bijvoorbeeld op datgene wat je wél kunt en bent, in plaats van wat je fout doet. Sta bij anderen stil bij wat ze voor je doen, niet alleen maar bij wat ze nalaten of vergeten. En bedenk elke dag even waar je die dag dankbaar voor kunt zijn: de zon die opkomt, je lieve partner of dat je goed geslapen hebt. Krijg je te maken met tegenslagen, probeer daar dan een positieve draai aan te geven. In hoeverre maakt dit van jou een beter mens? Welke dingen ben je opnieuw gaan waarderen? Zo zie je naast verliezen, ook de winst van tegenslagen.

Bedenk elke dag even waar je dankbaar voor kunt zijn 

 
Tekst Pieternel Dijkstra. Libelle/Balance - Winter, januari 2007.